Wat valt (niet) onder het eigen risico?

Kort antwoord: de huisarts nooit, bijna alle andere basiszorg wel. Hieronder de complete lijst — inclusief de valkuilen waar de meeste onverwachte rekeningen vandaan komen.

De complete lijst (2026, verplicht eigen risico €385)

✔ Wel eigen risico✘ Geen eigen risico
Ziekenhuiszorg en medisch specialist (ook spoedeisende hulp)Huisarts, óók de huisartsenpost ('s avonds/weekend)
Medicijnen uit het basispakketVerloskundige zorg en kraamzorg
Bloedonderzoek, scans en röntgen (ook op verwijzing van de huisarts)Wijkverpleging
Geestelijke gezondheidszorg (ggz)Ketenzorg bij o.a. diabetes type 2, COPD en hart- en vaatrisico
Ambulancevervoer en ziekenvervoerNacontroles van orgaandonoren en reiskosten donor
Hulpmiddelen uit het basispakketGecombineerde leefstijlinterventie (GLI)
Fysiotherapie als die uit het basispakket komt (chronisch, vanaf 21e behandeling)Alle zorg voor kinderen onder de 18
—Alles wat uit een aanvullende verzekering wordt vergoed (tandarts, fysio, bril)

Bron: Rijksoverheid. Het eigen risico geldt alleen voor zorg uit het basispakket voor verzekerden vanaf 18 jaar.

GESPONSORD Eigen risico beperken? Het NN Postcode Zorgcollectief geeft tot 30% korting op de aanvullende verzekeringen van NN Zorg Vrij, met vrije keuze van ziekenhuis en huisarts. Bekijk het collectief → Als je via deze link overstapt naar NN Zorg Vrij, ontvangen wij een commissie van de aanbieder. Dit verandert niets aan de lijst hierboven; wij geven geen persoonlijk advies en vergelijk altijd meerdere verzekeraars.
GESPONSORD Alle zorgverzekeraars naast elkaar? Vergelijk premie, voorwaarden en korting bij een onafhankelijke vergelijker en stap in één keer over; de oude polis wordt voor je opgezegd. Vergelijk alle zorgverzekeraars → Als je via deze link een zorgverzekering afsluit, ontvangen wij een vergoeding van de vergelijker. Dit verandert niets aan de cijfers op deze pagina; wij geven geen persoonlijk advies.

De drie grootste valkuilen

1. De huisarts is gratis — wat de huisarts aanvraagt niet

Het huisartsbezoek zelf kost je nooit eigen risico. Maar laat de huisarts bloed prikken, een foto maken of schrijft die medicijnen voor, dan tellen die kosten wél mee. Dit is de meest voorkomende bron van onverwachte rekeningen.

2. Huisartsenpost ✘, spoedeisende hulp ✔

Met een niet-levensbedreigende klacht buiten kantoortijd is de huisartsenpost gratis; loop je direct de spoedeisende hulp van het ziekenhuis binnen, dan betaal je eigen risico. Bij twijfel: bel eerst de huisartsenpost.

3. Ziekenhuisrekeningen kunnen laat komen

Ziekenhuizen declareren per behandeltraject (dbc); de rekening kan maanden later komen en telt voor het eigen risico van het jaar waarin het traject startte. Houd daar rekening mee als je je vrijwillig eigen risico wilt aanpassen.

Hoeveel eigen risico betaal je?

In 2026 is het verplicht eigen risico €385; in 2027 wordt het €400 (Miljoenennota 2027). De verhoging naar circa €455 is uitgesteld tot 2028 — bereken hier wat jij in 2026, 2027 en 2028 betaalt. Overweeg je een vrijwillig eigen risico voor premiekorting? Bereken eerst of dat loont.

Veelgestelde vragen

Valt de tandarts onder het eigen risico?
Voor volwassenen zit de gewone tandarts niet in het basispakket; je betaalt die zelf of via een aanvullende verzekering — en daar geldt geen eigen risico voor. Kaakchirurgie in het ziekenhuis valt wél onder het basispakket en dus onder het eigen risico.
Valt de apotheek onder het eigen risico?
Medicijnen uit het basispakket tellen mee voor het eigen risico. Sommige verzekeraars hebben afspraken waardoor bepaalde (voorkeurs)medicijnen buiten het eigen risico vallen; check je polis.
Geldt het eigen risico per jaar of per behandeling?
Per kalenderjaar. Op 1 januari begint de teller opnieuw. Vanaf 2028 wil het kabinet daarnaast een maximum van €150 per ziekenhuisbehandeling invoeren — zie de scenarioberekening.

Bronnen

Laatst gecontroleerd: 17 september 2026.

Reken het door